De strijd van de Awyu tegen ontbossing
In december 2024 behaalde de Awyu-gemeenschap in het zuiden van West Papua een belangrijke overwinning bij het Indonesisch Hooggerechtshof. Twee palmoliebedrijven – PT Kartika Cipta Pratama (KCP) en PT Megakarya Jaya Raya (MJR) – raakten hun vergunningen kwijt voor de ontginning van duizenden hectare bos. Daarmee werd verdere vernietiging van zo’n 65.000 hectare oerwoud voorkomen. Dat is een gebied zo groot als Jakarta.
Belangrijk precedent
De uitspraak is meer dan een lokale overwinning. Ze stelt een juridisch precedent dat ook op andere plekken kan worden ingezet om twijfelachtige vergunningen aan te vechten. Het hof erkende dat de overheid de bevoegdheid heeft om vergunningen in te trekken wanneer bedrijven milieuregels overtreden of hun verplichtingen verwaarlozen.
Voor de Awyu gaat het om meer dan wetgeving. Het is een erkenning van hun stem en hun recht op bescherming van het land dat ze al generaties lang beheren. “Genoeg is genoeg” zei Gregorius Yame, een van de betrokken Awyu, na afloop.
““Laat ons zelf zorgen voor ons land. Zodat we het kunnen beheren voor onze nakomelingen.””
Gregorius Yame
Geen leven zonder dit bos
Het Tanah Merah-project beslaat in totaal 280.000 hectare regenwoud. Een deel daarvan is het leefgebied van de Awyu-gemeenschap. Sinds de aanleg van het project wisselden de concessies meerdere keren van eigenaar. Daarbij ging veel mis: vergunningen werden afgegeven door corrupte bestuurders en handtekeningen werden vervalsd.
MJR en KCP hadden al duizenden hectare gekapt. Maar een latere evaluatie toonde aan dat grote delen van hun concessies ongebruikt waren gebleven. Dat gaf de overheid aanleiding om de resterende bossen alsnog te beschermen. Hendrikus Woro, een Awyu en betrokken bij de zaak, benadrukt hoe fundamenteel het bos is voor zijn volk: voedsel, medicijnen, bouwmaterialen – alles komt uit het bos. Maar ook culturele rituelen en verhalen zijn ermee verbonden.
“Zonder dit bos,” zegt hij,
“dreigt onze hele gemeenschap te verdwijnen.”
Nieuwe hoop
De uitspraak biedt nieuwe hoop, maar de strijd is niet voorbij. Actiegroepen roepen de overheid nu op om álle omstreden palmolievergunningen in West Papua te herzien, en de landrechten van inheemse gemeenschappen wettelijk vast te leggen.
Voor de Awyu betekent deze uitspraak een stap richting erkenning. Het laat zien dat verzet loont, en dat bescherming van het land niet alleen een juridische kwestie is, maar menselijke noodzaak. Voor iedereen die zich betrokken voelt bij rechtvaardigheid en duurzaamheid, ligt hier een kans om mee te kijken, mee te leren – en mee te doen.
