64 jaar New York Agreement: protesten in West Papua en Indonesië
Op 15 augustus vonden op veel plaatsen in West Papua en in enkele andere Indonesische steden demonstraties plaats. Aanleiding was de 64ste herdenking van de New York Agreement van 15 augustus 1962. De New York Agreement waarin de bestuursoverdracht van West Irian (de naam destijds) werd bepaald van Nederland naar Indonesië werd gesloten tussen Nederland en Indonesië. Papoea’s zelf waren geen partij bij de overeenkomst. Het bestuur werd eerst overgedragen aan de tijdelijke VN-administratie UNTEA en vervolgens – op 1 mei 1963 – aan Indonesië. De overeenkomst bepaalde ook dat de bevolking in 1969 zelf mocht beslissen over haar politieke toekomst. De vervolgens gehouden volksraadpleging bleek een farce.
Protesten in meerdere regio’s
Volgens Suara Papua vonden protesten plaats in onder meer Sentani, Jayapura, Yalimo, Timika, Yahukimo, Sorong Raya, Mamberamo Tengah, Nabire, Merauke, Wamena, Pegunungan Bintang en Manokwari. Buiten West Papua waren er demonstraties in o.a. Makassar, Palangka Raya en Ambon. In Yalimo trokken honderden studenten, jongeren, vrouwen, en verschillende maatschappelijke organisaties naar het kantoor van de lokale overheid. Volgens berichten verliep het protest vreedzaam. Ook in andere regio’s werden vreedzame protesten gemeld. In Jayapura en Sentani ontstonden wel confrontaties. Politie en de mobiele brigade blokkeerden demonstranten. In Waena -wijk in de stad Jayapura – werden traangas en een waterkanon ingezet. De lokale mensenrechtenorganisatie YLBHI meldde ongeveer twintig gewonde demonstranten. Volgens de politie werden ongeveer 1.560 agenten ingezet en raakten zeven agenten gewond. Buiten West Papua, in Makassar, Palangka Raya en Ambon, waren ook protesten, georganiseerd door o.a. Aliansi Mahasiswa Papua Ambon en Front Rakyat Indonesia untuk West Papua.
Verklaringen KNPB
Komite Nasional Papua Barat (Nationaal Comité West-Papua, KNPB) – een organisatie die zich vreedzaam inzet voor het recht op zelfbeschikking, bekritiseert de New York Agreement en de Volksraadpleging / Act of Free Choice van 1969. Hierbij selecteerde Indonesië slechts 1.025 kiesmannen namens de gehele Papoeabevolking die onder druk moesten stemmen voor of tegen aansluiting bij Indonesië. Volgens de KNPB was dit onrechtmatig en ze verwerpen de uitkomst. KNPB stelt dat 21 militaire operaties door het Indonesische leger hebben geleid tot ruim 20.000 doden, grote aantallen ontheemden, politieke gevangenen, en toenemende militarisering in West Papua. De organisatie roept de Indonesische regering, het leger, politie en het Papoea bevrijdingsleger TPNPB op het conflict via vreedzame, humanitaire en democratische wegen op te lossen.
Nog altijd actueel
De protesten van 15 augustus maakten duidelijk dat de New York Agreement nog altijd doorwerkt in West Papua en dat er geen sprake is van een afgesloten geschiedenis. De demonstraties verbonden de geschiedenis van New York Agreement van 1962 en de Volksraadpleging van 1969 met actuele kwesties als militarisering, ontheemding, zeggenschap over land en de verslechterde humanitaire situatie in West Papua.
