“Papua is geen leeg land, Papua bukan tanah kosong“

Deze zin blijft hangen na het zien van Pesta Babi: Kolonialisme di Zaman Kita, Varkensfeest, kolonialisme in onze tijd. De documentaire van Dandhy Dwi Laksono en Cypri Jehan Paju Dale gemaakt in samenwerking met Papoea-organisaties als Jubi en Pusaka laat zien wat veel Papoea’s al generaties weten: het bos is niet zomaar een lege plek die kan worden weggevaagd voor plantages, winst en nationale prestigeprojecten. Het bos is een thuis. Het is voedsel, medicijnen, geschiedenis, gebed, school, een spirituele plek én toekomst.

In Zuid-Papua, rond Merauke, worden onder het Indonesische Nationale Strategische Project (NSP) enorme gebieden ingenomen voor rijst, suikerriet, palmolie en bio-ethanol. Volgens bronnen van milieu- en mensenrechtenorganisaties gaat het om een bedreigd gebied van ruim twee tot mogelijk 2,5 miljoen hectare. Let wel, dat is meer dan de helft van Nederland (!). Dit gaat gepaard met ernstige mensenrechtenschendingen. 

Pesta Babi laat zien wat achter die hectares schuilgaat. Papoea gemeenschappen, waaronder de Malind-Anim, Yei en Awyu, die hun sago, vis, jachtgrond en heilige plekken verliezen. Jongeren die zien hoe hun toekomst wordt omgezet in monocultuur. Zij worden niet gehoord, terwijl bulldozers en het leger -soms letterlijk- in hun achtertuin staan,

De titel van de film is wrang. Een pesta babi, een varkensfeest, is in Papoea verbonden met gemeenschap, dankbaarheid en hun adat/traditionele gebruiken. In de film krijgt het een tweede betekenis: een feestmaal van machtige bedrijven, politici en het leger die de rijkdom van Papoea verdelen, terwijl de Papoea’s de prijs betalen.

Inmiddels heerst er een kijkverbod door de Indonesische overheid: filmvertoningen worden door het leger binnengevallen en worden alleen nog in het geheim georganiseerd.  Tóch is het in twee weken tijd al 13 miljoen keer bekeken. Dat zegt veel. De onduidelijkheid rond de veiligheid, verdwijning en vrije wil van Mama Sinta, een van de centrale mensenrechtenverdedigers in de film, laat zien hoe kwetsbaar Papoea’s zijn wanneer zij zich uitspreken tegen landroof en ontbossing. 

De gevolgen van PNS Merauke reiken verder dan West Papua. Volgens Mongabay en de Indonesische denktank CELIOS kan ontbossing voor het 2 miljoen hectare grote suikerrietproject in Merauke leiden tot ongeveer 782 miljoen ton CO₂-uitstoot. Dit is vergelijkbaar met de jaarlijkse uitstoot van 187 kolencentrales. Wat in Merauke gebeurt, raakt dus niet alleen de Papoea’s, maar ook de rest van de wereld.

Begin juni 2026 is de Nederlandse solidariteitscampagne SOS Papua gestart. Doel is om met SOS Papua te informeren, te verbinden en het bewustzijn over de ontwikkelingen in West Papua te vergroten. Met betrouwbare informatie, persoonlijke verhalen en achtergronden biedt SOS Papua een platform waarop de stem van Papoea’s centraal staat.

Samen met maatschappelijke organisaties en betrokken burgers in Nederland en West Papua zet SOS Papua zich in voor mensenrechten, de bescherming van natuur en een rechtvaardige toekomst voor de Inheemse Papoea’s.  Iedereen die zich betrokken voelt, is welkom om mee te doen! Lees meer hierover via de website SOS Papua.