Diep in het regenwoud van het eiland Waigeo, in de regio Raja Ampat, hebben archeologen iets bijzonders gevonden. In de Mololo-grot, een indrukwekkende kalksteengrot, troffen ze sporen aan van mensen die daar minstens 55.000 jaar geleden leefden. De resten – stenen werktuigen, botten, schelpen en een stuk verharde boomhars – wijzen op mensen die goed wisten hoe ze moesten overleven in een tropisch woud én op zee.

Dat stuk hars, vermoedelijk gebruikt als brandstof, is het oudste bekende voorbeeld van harsgebruik buiten Afrika. Het laat zien hoe creatief en vindingrijk deze vroege gemeenschappen waren.

Een vergeten kruispunt in de wereldgeschiedenis

Het onderzoek verandert ook hoe we denken over de eerste mensen die naar Oceanië trokken. Lange tijd werd aangenomen dat ze via een zuidelijke route – langs Timor – reisden. Maar de vondsten op Waigeo wijzen op een noordelijkere route, via West Papua. Daarmee wordt duidelijk dat West Papua een sleutelrol speelde in de verspreiding van mensen over de Stille Oceaan.

Toch hoor je hier in Nederland zelden iets over het archeologisch belang van deze regio. Politieke spanningen, beperkte toegang tot onderzoeksgebieden en een gebrek aan internationale aandacht zorgen ervoor dat veel van deze geschiedenis verborgen blijft.