SOWP vraagt dringende aandacht voor Merauke ontbossingsproject

Op 4 juni jl. vroeg de stichting Samenwerkende Organisaties voor West Papua (SOWP) de Nederlandse regering dringend aandacht voor het Nationaal Strategisch Project (NSP) in Merauke, Zuid-Papua – via een brief aan het ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Dit overheidsproject zorgt voor grootschalige ontbossing voor onder meer rijst, suikerriet en energieproductie. De schaal is enorm: het projectgebied beslaat circa 2 tot 2,5 miljoen hectare, bijna zo groot als België. Sinds 2024 zijn voor het Merauke-project tienduizenden hectares natuurlijke ecosystemen vernietigd. Mensenrechtenorganisatie Pusaka spreekt van circa 48.400 hectare vernietigd natuurlijk gebied en ontbossing tot juni 2026. Negen speciale rapporteurs van de Verenigde Naties hebben zorgen geuit over aantasting van Inheemse rechten, milieuschade en meldingen van intimidatie door Indonesische militairen.

Motie Ceder

Een week na de SOWP-brief diende ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder een motie in over West Papua. Daarin wordt vastgesteld dat grootschalige ontbossing gepaard gaat met mensenrechtenschendingen. Ook verwijst de motie naar vertoningen van de kritische documentaire over het ontbossingsproject, Pesta Babi die door leger en politie zijn verhinderd of verstoord. Ceder vraagt de regering om in EU-verband bij Indonesië aan te dringen op bescherming van Papoea’s en activisten en op veilige vertoningen van Pesta Babi.

De motie kreeg brede steun: 133 van de 150 Kamerleden stemden voor, van partijen van links tot rechts. Alleen FVD, JA21 en lid Keijze stemden tegen. Op 2 juli vroeg de Tweede Kamer bovendien formeel om een kabinetsreactie op de SOWP-brief voor d.d. 9 september 2026 (zie Tweede Kamer). 

Vervolgvragen nodig

De motie vraagt de Nederlandse regering om via de Europese Unie daadwerkelijk druk uit te oefenen op Indonesië. Hiervoor is ook druk vanuit Nederland nodig door vervolgvragen te stellen als: Heeft Nederland West-Papua inmiddels bij Indonesië aangekaart? Is de kwestie binnen de EU besproken? En welke concrete stappen worden gezet om Papoea’s, mensenrechtenverdedigers en betrokkenen bij Pesta Babi te beschermen? 

Een brede Kamermeerderheid heeft het kabinet een duidelijke opdracht gegeven. Die politieke steun moet nu worden omgezet in handelen.

Wat kunt u doen?

Schrijf een Kamerlid dat voor de motie stemde. Bedank hem of haar voor de steun en vraag de uitvoering van de motie actief te blijven volgen (zie link naar stemming onder). Vraag Kamerleden ook om schriftelijke vervolgvragen aan het kabinet. Politieke aandacht is een eerste stap. Nu moeten we ervoor zorgen dat West Papua op de agenda blijft. St. SOWP blijft de zaak zeker kritisch (op)volgen.